Jesienią co rano przecierałem parapet w sypialni i długo myślałem, że to wina starych okien. Okazało się, że najwięcej mówi nie sama woda, tylko miejsce, w którym się zbiera. Na zewnątrz, między szybami, przy dolnej krawędzi albo na całej tafli: każde z tych miejsc oznacza co innego.
Gdzie jest woda i co to znaczy?
Podejdź do okna rano, zanim ktoś je otworzy, i dotknij szyby od strony pokoju. Potem spójrz na nią z zewnątrz. W kilka sekund wiesz, z którym przypadkiem masz do czynienia.
- Woda po zewnętrznej stronie szyby. Dobra wiadomość. Producent okien Filplast tłumaczy, że rosa na zewnętrznej szybie to znak dobrej izolacyjności szyby zespolonej: ciepło z domu nie ogrzewa zewnętrznej tafli, więc wilgoć z powietrza się na niej skrapla. Znika, gdy słońce ogrzeje szybę.
- Para między szybami. To jedyny przypadek, którego nie wytrzesz. Woda w środku pakietu oznacza, że szyba zespolona straciła szczelność, a z nią część właściwości izolacyjnych. Taka szyba nadaje się do wymiany.
- Pasek wody tylko przy dolnej krawędzi szyby, od środka. Najczęściej winna jest zimna ramka dystansowa, czyli listwa łącząca szyby w pakiecie. Tradycyjnie robiono ją z aluminium, które dobrze przewodzi ciepło, więc krawędź szyby jest najzimniejszym miejscem okna.
- Cała szyba zaparowana od środka. Tu problemem zwykle nie jest okno, tylko za dużo pary wodnej w powietrzu i słaba wentylacja.
Dlaczego woda zbiera się akurat przy krawędzi?
Woda skrapla się tam, gdzie powierzchnia jest chłodniejsza niż punkt rosy powietrza w pokoju. Według Dobroplastu przy 20–22°C i wilgotności 40–60% punkt rosy wynosi około 9–12°C. Przy aluminiowej ramce temperatura krawędzi szyby zimą potrafi spaść poniżej 10°C, nawet gdy reszta tafli jest ciepła.
Ciepła ramka z tworzywa lub kompozytu utrzymuje krawędź szyby o 3–5°C cieplejszą niż aluminiowa. Zamawiając nowe okna, sam pytałem o nią osobno.
Jak sprawdzić, czy winna jest wilgotność w domu?
Najprościej higrometrem. Postaw go z dala od okna i grzejnika i sprawdzaj odczyt rano i wieczorem przez kilka dni. Wprost.pl podaje, że rozsądny punkt odniesienia to około 40–60% wilgotności względnej. Jeśli odczyt długo trzyma się powyżej 60%, szukaj przyczyny w wentylacji i źródłach pary: gotowaniu bez pokrywek, kąpieli, suszeniu prania w pokoju.
Pomaga krótkie, intensywne wietrzenie zamiast wielogodzinnego uchylania okna. Zimne powietrze z zewnątrz po ogrzaniu przejmuje wilgoć z mieszkania.
Czego nie robić z mokrym oknem?
- Nie zostawiaj wody na parapecie i uszczelkach. Długotrwałe zawilgocenie niszczy wykończenie i sprzyja pleśni.
- Nie wymieniaj okna tylko dlatego, że rano jest mokre z zewnątrz. To akurat dobra izolacja.
- Nie traktuj pary między szybami jako problemu z wentylacją. Wietrzenie jej nie usunie.
- Nie zasłaniaj grzejnika pod oknem mokrym praniem. Dokładasz pary dokładnie tam, gdzie szyba jest najzimniejsza.
Kiedy wezwać fachowca od okien?
Gdy widzisz parę między szybami albo zacieki w pakiecie, których nie da się umyć. Wtedy do oceny jest szczelność szyby zespolonej. Gdy woda pojawia się przy dolnej krawędzi mimo wilgotności w normie, przy wymianie warto zamówić pakiet z ciepłą ramką.
