Wymieniasz stary piec i kusi cię pompa ciepła? Najpierw spójrz na ściany i dach. Pompa wychodzi tanio tylko w ocieplonym domu, w nieocieplonym podbija rachunki. Dlatego od stycznia do kwietnia 2026 r. 76–81% wniosków w Czystym Powietrzu dotyczyło kotłów na biomasę, głównie na pellet, choć jego tona podrożała w rok z 1 do 2 tys. zł.
Najpierw dom, potem źródło ciepła
Pompa ciepła nie jest złym urządzeniem. Kłopot zaczyna się wtedy, gdy trafia do budynku, z którego ciepło ucieka przez nieocieplone ściany i stary dach. Polski Alarm Smogowy podkreśla, że w dobrze ocieplonych, zmodernizowanych domach ogrzewanie pompą kosztuje mniej.
Kolejność ma więc znaczenie. Zanim wybierzesz urządzenie, sprawdź, ile ciepła traci twój dom. Służy do tego audyt energetyczny, który w Czystym Powietrzu trzeba opłacić z góry. Dopiero gdy wiesz, co ocieplić, wybór źródła ciepła ma sens.
Dlaczego pompa w nieocieplonym domu podbija rachunki?
Przedstawiciel PAS w rozmowie z Interią Biznes mówi wprost o utracie zaufania do pomp ciepła. Montowano je w budynkach, które nie były do tej technologii przystosowane, często przez sprzedawców nastawionych na szybki zysk. Efektem były wysokie rachunki i zła opinia o całej technologii.
Problem w tym, że porządne ocieplenie kosztuje. Interia Biznes wylicza, że termomodernizacja często przekracza 100 tys. zł. Dla wielu rodzin to bariera nie do przeskoczenia, więc szukają rozwiązania, które nie wymaga od razu tak dużego wydatku.
Co pokazują dane z Czystego Powietrza
Dane NFOŚiGW, które przytacza Interia Biznes, pokazują ten zwrot bardzo wyraźnie. Od stycznia do kwietnia 2026 r. pompy ciepła stanowiły 18–23% wniosków, a kotły na biomasę 76–81%. W całym okresie od startu programu w 2018 r. proporcje są inne: pompy mają ponad 30% udziału, a kotły na pellet 29%.
Pelletowi pomogła też zmiana zasad. Kotły gazowe wypadły z programu, a ich miejsce zajęła biomasa, nie pompy ciepła.
Słabnie również zainteresowanie samym programem. W tygodniu 10–16 października 2026 r. wpłynęło tylko 810 wniosków i podpisano 724 umowy. Po wznowieniu programu w marcu 2025 r. tygodniowo było ich ponad 1,5 tys., a w latach 2022–2024 rekordowo nawet 8 tys.
Polski Alarm Smogowy zapytał o przyczyny niemal 1,5 tys. gmin. Aż 82% z nich zauważyło spadek zainteresowania po wznowieniu programu w 2025 r. Najczęściej wskazywane bariery to:
- długie czekanie na zwrot kosztów – 81% gmin,
- wymóg kompleksowej termomodernizacji – 79%,
- koszt audytu energetycznego płacony z góry – 74%,
- niezrozumiałe zasady programu – 44%.
Widać tu ten sam węzeł co przy pompach. Ocieplenie decyduje o niskich rachunkach, a jednocześnie najbardziej odstrasza od całej inwestycji.
Ile kosztuje wybór bez ocieplenia?
Kocioł na pellet kusi niższym wydatkiem na start, ale koszt przenosi się na paliwo. Według Portalu Samorządowego tona pelletu w ciągu roku zdrożała dwukrotnie, z 1 tys. do 2 tys. zł. W minionym sezonie zdarzały się też braki tego paliwa w składach.
Przedstawiciel PAS ostrzega, że przy tak dużej popularności kotłów Polska może uzależnić się od kosztownego importu pelletu, a to oznacza dalsze podwyżki. Eksperci wątpią więc, czy moda na biomasę się utrzyma.
Dlatego sam zacząłbym od domu, a nie od pieca. Ciepło, które nie ucieka przez ściany i dach, nie musi być wyprodukowane, więc ocieplenie obniża rachunki niezależnie od tego, czy potem grzejesz pompą, czy pelletem.
